Wspólnicy mniejszościowi często przekonują się o tym, że nie mają realnego wpływu na sposób w jaki prowadzone są sprawy spółki. Nie zawsze oznacza to jednak, że są oni na przegranej pozycji – prawo przyznaje im bowiem szereg instrumentów do obrony swoich praw. Ponadto, dobrze skonstruowana umowa spółki może przewidywać dodatkowe zabezpieczenia dla wspólników mniejszościowych na wypadek sporu w spółce.

Prawo żądania zwołania zgromadzenia wspólników

Wspólnik posiadający co najmniej 1/10 kapitału zakładowego spółki może żądać zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników i umieszczenia określonych spraw w porządku obrad tego zgromadzenia. Posiadanie 1/20 kapitału zakładowego wystarczy natomiast do żądania umieszczenia określonych spraw w porządku obrad najbliższego zgromadzenia wspólników. Oczywiście należy mieć świadomość, że w razie obecności na takim zgromadzeniu pozostałych wspólników, wskazane większości nie pozwolą wspólnikowi mniejszościowemu samodzielnie przegłosować wnioskowanych uchwał.

Zaskarżanie uchwał zgromadzenia wspólników – co może wspólnik?

Jeżeli wspólnik mniejszościowy zagłosuje przeciw uchwale zgromadzenia wspólników spółki z o.o. i wniesie wobec niej sprzeciw do protokołu, to może wytoczyć powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały bądź jej uchylenie. Przesłanką do wniesienia takiego powództwa może być sprzeczność uchwały z przepisami ustawowymi, umową spółki, bądź dobrymi obyczajami. Więcej na temat zaskarżania uchwał przeczytasz w artykule Zaskarżenie uchwały zgromadzenia wspólników opublikowanym na naszym portalu Doradzamy.to.

Prawo do kontroli w spółce

Wspólnik mniejszościowy w spółce z o.o. może przeglądać dokumenty i księgi spółki, jak również sporządzać bilans dla własnego użytku. Są to uprawnienia, które pozwalają „patrzeć na ręce” członkom zarządu. Więcej na temat prawa kontroli możesz dowiedzieć się z artykułu Dostęp do dokumentów spółki z o.o. – narzędzie kontroli dla mniejszościowego wspólnika.

Badanie działalności spółki przez biegłego rewidenta

Wspólnicy mniejszościowi mogą również zwrócić się do sądu o wyznaczenie biegłego rewidenta w celu zbadania sytuacji spółki. Opinia sporządzona przez biegłego rewidenta może być podstawą do oceny rzetelności prowadzenia spraw spółki przez zarząd.

Odpowiednie skonstruowanie umowy spółki 

Przy konstruowaniu umowy spółki warto zadbać, aby zabezpieczyć pozycję mniejszościowego wspólnika w sposób szerszy niż wynikający z przepisów prawa. Z tego względu, już na etapie negocjowania umowy spółki warto skorzystać z pomocy prawnika mającego doświadczenie w sporach wspólników.

Do kwestii, które warto szczegółowo uregulować w umowie spółki, należy m.in. wskazanie zasad opuszczenia spółki, zasad podejmowania uchwał oraz zakresu obowiązków wspólników. Więcej na ten temat przeczytasz na naszym portalu Doradzamy.to w artykule Unikaj sporów wspólników – o czym pamiętać przed założeniem spółki?

Marcin Tomczak